NASA'dan çarpıcı animasyon: Kara deliklerin ulaşabileceği devasa boyutlar gözler önüne serildi

"Peki nasıl bu kadar büyüyorlar? Galaksiler çarpıştığında merkezlerindekideki kara delikler de sonunda birleşebiliyor"

NASA, süper kütleli kara deliklerin ulaşabildiği korkutucu boyutları gözler önüne seren bir animasyon yayımladı.

Animasyonda Güneş'ten giderek uzaklaştıkça rastlanabilecek devasa kara deliklerin konumları, tahmini görünüşleri ve isimleri yer alıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Evrenin dev cisimleri olan bu kara delikler, Güneş'in kütlesinin yaklaşık 100 bin katından başlıyor ve milyarlarca katı kütleye ulaşabiliyor.

Süper kütleli kara delikler, galaksilerin merkezlerinde yer alıyor. Örneğin Güneş Sistemi'ni ve dolayısıyla Dünya'yı barındıran Samanyolu Galaksisi'nin merkezinde de Sagittarius A* adlı bir süper kütleli kara delik var.

Bu kara delik de Güneş'in yaklaşık 4 milyon katı kütleye sahip ve Dünya'dan sadece 26 bin ışıkyılı uzaklıkta.

Ancak bundan çok daha büyük kara delikler olduğu biliniyor. Örneğin görüntülenen ilk kara delik unvanını taşıyan M87'nin kütlesi Güneş'in 5,37 milyar katı.

NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden teorik astrofizikçi Jeremy Schnittman, "Çoğu Hubble Uzay Teleskobu'nun yardımıyla yapılan doğrudan ölçümler, 100'den fazla süper kütleli kara deliğin varlığını doğruluyor" ifadelerini kullanıyor.

Bilim insanı, "Peki nasıl bu kadar büyüyorlar? Galaksiler çarpıştığında merkezlerindekideki kara delikler de sonunda birleşebiliyor" diye de ekliyor.

 


Öte yandan evrendeki tüm kara delikler süper kütleli cisimler değil. Zira bilinen en küçük kara delikler, Güneş'in yaklaşık beş katı kütleye sahip.

Yıldız kütleli kara delik adı verilen bu cisimler, yaşamının sonuna gelmiş iri bir yıldızın kendi içine çöken çekirdeğinden oluşuyor.

Yıldız kütleli karadeliklerin üst sınırı da Güneş'in kütlesinin yaklaşık 65 katı kadar.

Evrende bilinen en büyük kara deliklerden biriyse TON-618 adlı dev cisim. Bilim insanlarının "canavar" diye nitelediği bu cismin kütlesi 2004'te ölçülmüştü.

Ölçümler, TON-618'in kütlesinin Güneş'in 66 milyar katı olduğunu göstermişti.

Astrofizikçilerin kara delikler için belirlediği teorik üst kütle sınırı ise Güneş'in yaklaşık 50 milyar katı.

Bu yüzden bilim insanları, evrenin ve kara deliklerin teorik tahminlere meydan okumakta çok iyi olduğunu vurguluyor.

 

Independent Türkçe, Science Alert, NASA

Derleyen: Çağla Üren

DAHA FAZLA HABER OKU