Bitcoin tekrar çöktü. Bir para birimi olarak görülmek için girdiği her testte çuvalladığı düşünülürse hiç de şaşırtıcı değil

Kripto paranın arkasında duygudan başka bir şey yok. Yine de, iş fiyatların yükselip alçalmasına geldiğinde duygular güçlü şeylerdir

Bitcoin 2008'de "Satoshi Nakamıoto" mahlasını kullanan kimliği bilinmeyen kişi ya da kişilerce geliştirildi ve 2009'da kaynak kodlarının yayınlanmasıyla piyasaya çıktı ( AP) 

 

Masalda hükümdar için yeni elbiseleri ne ise finansal metalar için Bitcoin de o. Gayet mantıklı birçok insan masalda hükümdarı işaret edip "ehe ehe, kral çıplak" diyen çocuğu oynadığı halde Bitcoin yıllardır üzerinde hiçbir şey olmadan para caddesinde kasılarak gezinip duruyor.

Kripto para biriminin sadece üç günlük bir süre içinde iki büyük çöküş atlatmış olması olayların seyrinin değiştiğine mi işaret? Mağdurlarının fırlattığı taş sağanağının altında saraya koşup üzerine geçirecek bir şeyler aradığı patlama noktasında mıyız?

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Bunun olmasını bekliyordum. İnsanlar ne zaman bir yığın saçmalığı bir araya getirip sıcak yatırım diye çığırtkanlığını yapsa aynı şey olur. Teminatlı borç yükümlülüklerini veya başka bir deyişle, CDO'yu hatırlıyor musunuz? Yanlışlıkla yoksul kişilere satılan riskli ipoteklerin birleştirilmesiyle oluşan teminatlı borç yükümlülüklerine kulağa hoş gelen isimler verilmişti. Böylelikle bütün bu borçlar dünyanın dört bir yanından buna kanmaması gereken kişilere satılabildi.

Bu borçları alanlardan yeterli sayıda kişi CDO'ların aslında hükümdarın yeni elbiselerini giydiğini fark ettiğinde sonuç neredeyse küresel boyuta ulaşan finansal bir erime oldu, ki bu erimenin önüne, vergi verenlerin tomarlarca parası sağolsun, kıl payı geçilebildi.

Bitcoin balonunun patlaması bu kadar dramatik bir şeye neden olmayacaktır ama epey acıya yol açacağı kesin. Her zaman acı vardır. Bunun ardından patlamanın sonucuyla başa çıkmakla meşgul olacak birçok düzenleyicinin korkulacak şeyler listesinin tepelerinde bitcoini bulacağınızdan şüpheniz olmasın.

Bahisler bir noktada bitcoinin patlayacağı yönünde yüksek çünkü her zaman patlar. Hollanda altın çağı insanlarının laleler için çılgınlarcasına heyecanlandığı 17. yüzyıldan beri bu tarz olaylar yaşanıyor. Ekonomi tarihçileri size muhtemelen bundan da eski hadiseleri gösterebilir.

Bitcoin'le ilgili meseleyse ortada içinden bir şeyin büyüyeceğinin kesin olduğu bir lale soğanının bile bulunmaması.

Meslektaşım Hamish McRae'nin geçen yıl yazdığı üzere Bitcoin, "para" dediğimiz şeyin yanında düşünülebilmesi için tabi tutulduğu her testte çuvallayıp duruyor. Arkasında duygudan başka bir şey olmayan, fazlasıyla spekülatif bir yatırım metası bu.

Hisseler emisyon şirketinin sattığı ürünlerden gelen kazanç akışıyla giydirilmiş. Gerçek bir para birimiyse onu kullanan ekonominin beklentilerini ve bir merkez bankasının onu desteklemek için rezervlerini kullanma istekiliğini kuşanır üzerine.

Dolayısıyla kurgusal bir tabanı vardır para birimlerinin (yine de bu taban değerin düşme ihtimali her zaman mevcuttur ki ülkeler ve şirketler bu yüzden batar).
 


Bitcoin'inse hiçbir şeyi yok. Hiç. Ne var ki duygu güçlü bir şeydir. Şimdiden Bitcoin'in hazır değeri düşmüşken nasıl da sıcak bir "satın alma" fırsatı olduğuna dair yazıp çizen makaleler bu duyguları yükseltmeye çalışıyor. Ellerinde grafikler var. Kulağa önemli ve zekice gelen ama bir şey ifade etmeyen sözleri var. Bitcoin'in "yukarı dönük parabolik eğiliminden" bahseden bir tweetle beraber yayımlananını dahi gördüm. Evet, evet, gerçekten. Buna bakıp "bu ne lan?" diyenler için meali bunu söyleyen kişinin çok çok çok zeki olduğu ve muhakkak ciddiye alınması gerektiği. Hükümdarın yeni doğum günü elbisesi süslü altın örgülerle bezeli. Yoksa görmüyor musunuz? Hemen internete girin, artık makul fiyatlı sıcak yatırım mevcut! Satın alın, satın alın, satın alın.

Bitcoin'in "esaslarını" geliştirmekten bahseden bir tanesi gülmeme neden oldu.

Klasik finans konuşuyor burada. "Esaslar" lafı genelde şirket kazancı beklentilerini veya bir merkez bankasının para biriminin değerini artırmak için (faiz oranlarını artırmak gibi) ne yapabileceğini kasteder. Hisse senetlerinin, para birimlerinin veya metaların (altın, kaliteli şarap veya dondurulmuş konsantre portakal suyu gibi) "esaslarına" dayanarak nasıl performans gösterebileceği üzerine raporlar yazıp grafikler çizmesi için para ödenen bir dolu analist var.

Ama sırf bir dereceye kadar sahiplerinin satmak istememesi ve belki büyük satıcıları ortaya çıkardığı için bazı insanların yükseleceğine inanması dışında Bitcoin'in hiçbir esası yok.

Ve biliyor musunuz? Eğer sürü yeterince para koyarsa yükselir de.

Bu daha önce de oldu ve olmaya da devam edecek, ta ki artık gerçekleşmeyene kadar. Bu noktada arkasında gözyaşından bir iz bırakacak ve dünyanın düzenleyicileri bu sefer borsa spekülatörlerinin canı yanmadan neden bunu durdurmadıklarına dair (muhtemelen bir yol bulsalar durdurmak isterlerdi) raporlar yazacak. İnsanlar çok sinirlenecek. Parmaklar birilerini gösterecek. Ama kimse hapse girmeyecek.

Hiç kimse hafifçe bir azardan fazlasına maruz kalmayacak. Ve hep birlikte sıradaki teraneye doğru yelken açacağız.

 

 *Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

https://www.independent.co.uk/voices/

Independent Türkçe için çeviren: İrem Oral

 

© The Independent

DAHA FAZLA HABER OKU