Otomasyon iş dünyasını yutarken emeğin kıymetini korumak için robotları kısıtlayacak mıyız?

Britanyalı işçilerin yarısından çoğuna iş verenleri tarafından yeni yetenekler edinmeleri için fırsat tanınmıyor ve şu an bunun en önemli olduğu zaman

İnsansı robot Soyuz daha önceden insanların yaptığı işlere rakip olan yeni teknolojilerin örneklerinden biri (AFP)

Ekonomik aktivitenin amacı nedir? İnsanların şirketler kurup yönetmesinin ya da şirketlerde çalışmasının en bariz sebebi geçinmek. Ama para için vaktimizi harcamanın ve emek vermemizin daha üstü kapalı sebepleri var. Bize bir amaç, başarı duygusu ve bağımsızlık veriyor aynı zamanda meslekler genelde kimliğimizin önemli bir parçası. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Peki, mesela bunları dağcılık gibi zorlayıcı bir hobiden elde edemez miyiz? Bir ölçüde. Virginia Woolf'tan alıntı yapacak olursak, para, bedavaya yapılınca boş olan işi itibarlılaştırır. Tabii ki, evde kalıp çocuklara ya da yaşlı ebeveynlere bakmanın, gönüllülüğün de bir amacı ve itibarı var ve umarım kimse bu işlere boş demiyordur.

"IV. Sanayi Devrimi" de denen yeni otomasyon çağına girerken, neden çalışıyoruz sorusu giderek önem kazanıyor ve hem bu değişimi gerçekleştiren ya da değişimden yararlanan şirketler için hem de işçiler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltan politikalar düzenleyen hükumetler için bu soru en önemli konu olmalı.

Geçen seneki bir raporunda PwC, robot ve yapay zeka gibi yeni teknolojilerin Birleşik Krallık'ın (BK) istihdamına yapacağı etkileri değerlendirdi. Önümüzdeki 20 yıl boyunca etkileri nötr olacak, birçok mevcut iş yok olacak ancak yerine yenileri gelecek.

Şu an yapılan bir araştırma da bu tahmini destekliyor. Boston Üniversitesi Hukuk Fakültesi Teknoloji ve Politika Araştırmaları Girişimi'nden ekonomist James Bessen, ABD'nin son iki yüzyıldaki üretimine bakarak otomasyonun bazı sektörlerde işleri yok ettiğini ama bazılarında yeni işler yarattığı sonucuna vardı.

Bu, iki önemli soruya sebep oluyor. Birincisi geleceğimizin işçilerini (çocuklarımızı) geleceğin işleri için yetiştirirken şu an çalışan işçileri, yeni işler için nasıl eğiteceğiz? İkincisi, yeniden eğitemediklerimize nasıl bakacağız? 

 

 

PwC'nin raporu yaşlı işçiler için ülke çapında eğitim programları, insanların sürekli kendilerini geliştirmesini ve otomasyonun yayıldığı dünyada rağbet görecek "STEAM" adı verilen alanlara yatırım yapmalarını desteklemek için önlemler alması gerektiğini öneriyor. Kısaltma, tanıdık olan STEM -science (bilim), techonology (teknoloji), engineering (mühendislik), mathematics (matematik) - kelimesine sanat ve tasarım (art and design) için "A" eklenerek genişletilmesiyle oluşturulmuş. (Gazetecilik (Journalism) için J olmadığına dikkat çekerim.) 

Otomasyona ayak uydurmakta zorluk çeken insanlar ya da yeniden eğitim görürken geçici olarak işsiz kalan insanlara, yapay zekadan elde edilmesi beklenen verimlilikten elde edilen parayla temel gelir gibi bir ödeme yapılabilir. PwC tarafından öne sürülen bir seçenek, ödemeleri, gönüllülük ya da başkalarına bakım gibi topluma katkı sağlayan herhangi bir şey karşılığında olması gerektiğini öngörüyor, böylece bu ödeme karşılıksız olmayacak. Adalet açısından mantıklı gelebilir fakat çalışmanın sağlığımız için olan önemi de var. 

Şirketlerin de önemli bir rolü var. Çalışanlarının yeteneklerini geliştirip iş gücünü korumalarını ya da genişletmelerini, belki de vergi sistemi üzerinden, teşvik etmek ya da MIT'de ekonomist olan Daron Acemoğlu'nun kısa bir süre önce önerdiği gibi verimliliği de arttıran emeğin yoğun olduğu yeni iş imkanları oluşturmak gerekiyor.

Yetenekleri geliştirme konusunda özellikle BK şirketlerinin işi epey zor. Geçen hafta yayınlanan PwC raporuna göre Britanyalı işçilerin %51'ine iş verenleri tarafından yeni yetenekler edinmesi için fırsat tanınmıyor. Danışmanlık kurumunun saptadığına göre bu oran ABD, Çin, Hindistan, Fransa ve Polonya gibi ülkelerin de bulunduğu 11 ülkeden en düşüğü ve bu durum otomasyon ve teknolojiye karşı "güvensizlik ve korku"ya yol açıyor.

Genelde ekonomik kalkınmadan kaybedenlere ne olacağını düşünmeden şirketlerin çoğu para kazanmaya her şeyden çok önem veriyor ve çoğu hükümet de ülkenin toplam üretimini arttırmaya odaklanıyor. Varlık yaratmak önemli bir hedef ancak yüz binlercenin işsiz kalması hatta on binlercenin işsiz kalması da kabul edilebilir bir yan etki olmamalı. Eğer gerekiyorsa işçilerin ayak uydurabilmesi için teknolojilerin kullanıma geçirilmesi yavaşlatılmalı. 

Yöneticiler ve bakanlar IV. Sanayi Devrimi'nin kansız olmasından emin olmak için çalışmalarının kendi ruh sağlıkları için iyi olabileceğini belki fark eder.

 


*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

https://www.independent.co.uk/voices

Independent Türkçe için çeviren: Miraç Eren Dereli
 

© The Independent

DAHA FAZLA HABER OKU