İngiltere, Trump'ın Körfez'deki kirli işlerini gördüğü için cezalandırılıyor: Boris Johnson yönetiminde buna daha da çok rastlayacağız

İranlılar'ın tetiği her an çekmeye hazır tavrı, Avrupalıları kendi konfor bölgelerinin dışına itmeyi amaçlıyor. İranlılar, AB devletlerinden, Trump'ın nükleer anlaşmadan çekildikten sonra uyguladığı bazı ekonomik yaptırımları, özellikle de İran'ın petrol

(Reuters)

İran, İngiltere'ye karşı bir puan kazandı. 

Körfez'de bir İngiliz petrol tankerine el koymak her zaman kırmızı bir çizgi olmuştur. İranlılar, dedikleri gibi yaparak İngiltere'yi geri püskürttü. Mesajları açık ve netti. Ancak İngiliz bakan ve diplomatlar İran tehdidini küçümsemişti. 

Çatışma, İran petrol tankeri Grace 1'e Cebelitarık'ta ABD'nin isteği üzerine el konmasıyla başladı. Trump'ın hükümet üzerindeki baskısı, İngiltere'yle -mevcut durumu ve İran'la diğer büyük güçler arasında imzalanan 2015 nükleer anlaşmasını sürdürmeyi arzulayan- Avrupalı müttefikleri arasında kırılmaya neden oldu.

Anlaşmaya taraf AB ülkeleri, İran'ın iki önemli olaydan kaçınmasını istiyor: İran'ın -JCPOA olarak da bilinen- nükleer anlaşmadan kopmasından ve ABD'yle bir savaşı tetiklemesinden. 

İranlılar açısındansa Körfez'de tetiği her an çekmeye hazır tavırları, Avrupalıları kendi konfor alanlarının dışına itmeyi amaçlıyor. İranlılar, AB devletlerinin Trump'ın JCPOA'dan çekilerek İran'a yeniden uygulamaya başladığı bazı ekonomik yaptırımları, özellikle de İran'ın petrol satışlarına ilişkin olanları geri çekmesi yönünde Trump yönetimine baskı yapmasını istiyor.

İran rejimi de JCPOA'ya taraf üç AB ülkesinin (İngiltere, Fransa ve Almanya) anlaşmadan çekilmesini istemiyor. İran için ABD saldırganlığına karşı ahlaki, siyasi ve diplomatik bir kılıf sağlayan AB ortaklarının hayati önemi var. Bu AB ülkeleri aynı zamanda -anlaşmanın AB dışı imzacıları- Rusya ve Çin'in İran'ı Avrupa'dan izole etmek ve kendilerine bağımlılığını artırmak için gerçekleştirdiği tekrarlı ve aralıksız girişimlerin savuşturulmasına da yardımcı oluyor. Anlaşmanın AB üyesi tarafları ayrıca sonucu itibariyle 2003 Irak Savaşı'na neden olan sürecin tastamam bir yansıması olabilecek Trump'ın uluslararası koalisyonunun da önünde engel teşkil ediyor.

 

 

Stena Impero tankerine el koyarak, İran, AB'yle olan tüm stratejik ve girift çıkarlarını -Trump'a baskı uygulamak amacıyla- oyuna sürdü.

Ancak Trump'a baskı yapmak çok karmaşık ve abartılı bir iş. Devrim Muhafızları Birliği'nin bir İngiliz tankerine el koyduğu haberini aldığında Trump çok sevinmiş olmalı. Amerikan Başkanı, İran karşıtı koalisyonuna Avrupalılar'ın katılımını arzuluyor.

İranlılar, İngiltere'nin stratejik zayıflığını ve politik kırılganlıkların anlıyor ve İngilitere'nin Brexit'le beraber tamamen koparak dışında kaldığı siyasi kuruluşa karşı bunu İngiltere aleyhine çok iyi kullanıyor.

Tankerin ele geçirilme zamanı özenle seçilmişti. İran, siyasi siperlerin değişim sürecinde, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ticaret filosuna karşı zorbalığına İngiltere'nin nasıl bir yanıt verileceğine dair bir fikir birliği oluşturma kabiliyetinden gerçekten yoksun olduğunu biliyor. 

Bu durum gelir gelmez diplomatik becerileri teste tabi tutulacak olan Başbakan Boris Johnson'ın ilk gündemi olacak. Saygınlığı epey düşük olan Margaret Thatcher'in kararlılık ve acımasızlıkla Falkland Savaşı'na girip, savaşın küllerinden istinasi bir lider şeklinde yükselmesi örneğini takip etmek için Johnson acemice bir aceleye girebilir. 

Fakat Johnson, Thatcher olmadığı gibi, bu kez bölgede ABD de yok.

Geçen salı günü yeni Başbakan olduktan sonra, Boris muhtemelen İngiltere'yi ABD'nin İran stratejisiyle uyumlu bir çizgiye getirecek. İran'la olan güvenin mutlak biçimde yok olmakla karşılacağı yer işte burası.

İran tankeri Grace 1'e el koymak sadece başlangıçtı. 1812'de İngiltere, açık sulardaki ticari gemileri kaçırarak kendisini ABD'yle kanlı bir savaşa sokmuştu. Şimdi ABD, petrol tankerlerini ele geçirmesi için İngiltere'ye baskı yapıyor ve bundan dolayı muhtemelen ağır bir bedel ödeyeceğiz.

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

https://www.independent.co.uk/voices

Independent Türkçe için çeviren: Kerim Çelik

© The Independent

DAHA FAZLA HABER OKU