BM’nin Filistinli mültecilere yardım kuruluşunun parası tükenmek üzere, kimin umrunda?

Bir milyon Filistinli yiyeceksiz kalacak, Gazze ve Batı Şeria’daki okullar kapanacak, aşı klinikleri hizmet vermeyi durduracak ve bin 700 kişinin de uzuvlarını kaybetme riski var

Filistinliler açlık tehlikesiyle yüz yüze / Fotoğraf:  The Independent

Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Kuruluşu’nun (UNRWA) parası gelecek ay bu zamanlar tükenmiş olacak. Birçok insanın bunu anladığından veya umursadığından emin değilim. 

Bu olursa, bir milyon Filistinli yiyeceksiz kalacak, Gazze ve Batı Şeria’daki okullar kapanacak, aşı klinikleri hizmet vermeyi durduracak ve bin 700 kişi uzuvlarını kaybedecek. Gazze’de ikinci en büyük işveren konumunda olan BM, işten çıkarmalara gidecek, bu da dünyanın en yüksek işsizlik oranına sahip ülkede işsizliği daha da artıracak.

Liste uzayıp gidiyor. İlginizi muhtemelen şimdiden kaybetmiş olmaktan korkuyorum.

Filistin’deki sonu gelmeyen insani krize dair kamuoyunda bir bıkkınlık olduğu görülse bile, şunu anlayın: UNRWA’nın çöküşü İsrail ve bölgenin güvenliğini de etkileyecek.

UNRWA hoşunuza gitsin ya da gitmesin (ve Donald Trump’ın ekibinin gerçekten hoşuna gitmiyor), şu anda kimse ona bir alternatif sunmuyor. Ve kuruluşun tamamen insani bir çöküşü engelleyecek hizmetleri olmadan herkesin tehlikede olduğunu düşünüyorum.

69 yıllık kuruluş mükemmel değil. Hantal, bazıları da masraflı olduğunu söylüyor. Eleştirenler kuruluşun 700 küsür okulunun, sağlık hizmetlerinin ve yiyecek dağıtımının statükoyu desteklediğini ileri sürüyor. 

Bu, Batı Şeria’da işgali daha yaşanabilir kılmak anlamına geliyor. Gazze’deyse kısmen İsrail ve Mısır ablukasının yanı sıra Filistinli fraksiyonlar arasındaki iç çatışmaların neden olduğu kanayan insanlık felaketine yara bandı koymak demek. 

ABD’nin Uluslararası Müzakereler Özel Temsilcisi Jason Greenblatt, farkı sebeplerden dolayı kuruluştan nefret ediyor.

BM Güvenlik Konseyi’nde çarşamba günü konuşan Greenblatt, “telafi edilemeyecek kadar kusurlu olduğu” ve “Filistin halkını başarısızlığa uğrattığı” gerekçeleriyle UNRWA’nın lağvedilmesi çağrısında bulundu. 

Breenblatt, “UNRWA’nın bitmek bilmeyen ve katlanarak büyüyen hak sahipleri topluluğuna bağlı iş modeli, sürekli bir kriz modunda,” dedi.

ABD’nin UNRWA’ya yaptığı yardımları durdurma kararını savunan Greenblatt, Filistinlilerin “daha güvenilir ve sürdürülebilir” bir alternatife erişmeleri gerektiğini söyledi. 

Greenblatt, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Ne yazık ki, hepinizin UNRWA modelinin Filistin halkını başarısızlığa uğrattığı gerçeğiyle yüzleşme zamanı geldi.”

Her şey bir tarafa, bu mantığa ters. İsrail’in kurulması çevreleyen 1948 çatışmasında kaçan veya zorla evlerinden edilen 700 bin Filistinli mülteciye UNRWA neden olmadı.

Bu mültecilerin soyundan gelen 5 milyon kişiyi çaresizlik ve yoksulluk içinde tutan siyasi kargaşayı da UNRWA sürdürmüyor.

UNRWA sorunların en kötüsünü gidermek ve felaketten kaçınmak için bizzat kuruldu. Bu görevini de yerine getiriyordu.

UNRWA’yı bitirmek istiyorsanız, sadece onu lağvedip hayırlısını bekleyemezsiniz. Önce uygun bir alternatif bulmalısınız.

Böyle bir organizasyona duyulan ihtiyacı sonlandırmak istiyorsanız, İsrail-Filistin çatışmasına gerçek bir siyasi çözüm bulmalısınız, bu da Filistinlilerin iş, sağlık, eğitim ve insan haklarına eşit erişime sahip olacağı anlamına gelecek.

Şüphesiz Greenblatt ve Trump, gelecek ay Bahreyn’de gerçekleşecek ekonomik çalıştayın bunu hemen başaracağını umuyor.  

Beyaz Saray’dan bu hafta yapılan açıklamada çalıştayın, “ekonomik yönetim, insan kaynaklarının geliştirilmesi ve özel sektör büyümesinin hızlı bir şekilde sağlanması” aracılığıyla “Filistin halkı ve bölgenin müreffeh geleceğine” katkı sunmaya odaklanacağı belirtilmişti.

Bu problemin sadece bir kısmı.

Eğer insanların ve malların hareket özgürlüğü bulunmuyorsa, sahadaki ekonomik durumu etkili bir şekilde değiştiremezsiniz.

İsrail’in Filistinlilerin evlerini yerle bir etmesi ve Doğu Kudüs’le Batı Şeria’da İsrail’in yerleşim yeri inşası devam ettiği sürece, yoksullukla mücadele edemezsiniz ve tabanda ekonomik büyümeyi canlandıramazsınız. Eğer Filistinlilerin doğal kaynaklarına tamamen erişimine mani olunursa sağlıklı bir ekonomi inşa edemezsiniz.

Ayrıca Filistinli fraksiyonlar arasındaki savaşı durduramazsınız. 

 

 

Güvenlik Konseyi’ndeki toplantıda Gazze’deki halkın çektiği acılardan militan gruplar Hamas ve Filistin İslami Cihad’ı suçlayan Greenblatt, “Onlar terörden vazgeçmedikleri sürece hiçbir şey anlamlı şekilde düzeltilemez” dedi. 

Bir kez daha belirtiyorum, bu sadece problemin bir kısmı.

Sonu gelmeyen yardımların uzun vadeli bir çözüm olmadığı konusuna katılıyorum. Ancak sahada belli başlı değişiklikler olmadan birazcık yatırımla özel sektörün büyümesi de çözüm değil.

Ve kabusa benzer bu kısa dönemde, UNRWA’nın Filistinlilere verdiği destek olmadan ve uygun bir alternatif bulunmadan, insani krizin verdiği zarar onarılamayacak. 

 

 

*Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

https://www.independent.co.uk/voices

Independent Türkçe için çeviren: Cenk Korkmazer

© The Independent

DAHA FAZLA HABER OKU